Rond deze leeftijd (groep 6 t/m 8, en de eerste jaren van de brugklas) willen kinderen er vooral bij horen. Dat is heel normaal. Maar het betekent ook dat ze gevoelig zijn voor wat er in hun groep (vaak online) gebeurt. Uit onderzoek naar hoe jongens dit beleven (Kleijer, 2025) blijkt dat memes, grapjes en filmpjes met een seksistische, racistische of extreme lading tegenwoordig heel gewoon zijn geworden in klas- en vriendengroepen. Deze brief legt kort uit wat er speelt en wat jij als ouder kunt doen.

• Kinderen tekenden vroeger piemels en hakenkruizen op tafels om spanning en aandacht te zoeken. Dat gebeurt nog steeds alleen nu vooral digitaal, via memes en stickers in groepsapps.
• Grappen over de oorlog, over meisjes, of over mensen met een andere achtergrond worden vaak ‘gewoon voor de lol’ doorgestuurd. Herhaling maakt dat kinderen er steeds minder van schrikken.
• Rolmodellen zoals Andrew Tate spreken jongens aan met een ‘stoer mannelijk’ verhaal en beloftes van geld en status. Veel jongens herkennen achteraf dat dit misleidend was, maar niet altijd op tijd.
• Dit begint vaak al vroeg: via games als Roblox en Minecraft, of in klasapps, nog vóórdat kinderen naar de middelbare school gaan.
• De eerste maanden van een nieuw schooljaar (zeker bij de overstap naar de brugklas) zijn extra gevoelig: groepen vormen zich dan snel, en wie erbij wil horen, doet sneller mee.

Kinderen tussen ongeveer 11 en 15 jaar zijn volop bezig met de vraag: hoor ik erbij? Ze passen zich aan de groep aan, niet omdat ze overtuigd zijn van wat ze delen, maar omdat het status of erkenning oplevert. Een grap wordt dan niet gedeeld óm de inhoud, maar om erbij te horen. Precies daardoor kunnen grenzen langzaam verschuiven, zonder dat kind of ouder dat goed doorheeft.

— jongen (14 jaar), uit het onderzoek

• Vraag oprecht naar wat je kind online tegenkomt zonder meteen te oordelen. “Wat is er nu grappig op school?” werkt beter dan een verhoor.
• Verbieden werkt vaak averechts. Blijf liever in gesprek: benoem samen waarom iets kwetsend kán zijn, ook als het ‘maar een grapje’ lijkt.
• Wees juist extra alert in de eerste maanden van het schooljaar, wanneer groepsdruk het sterkst is.
• Zoek naar wat je kind buiten het scherm nodig heeft: een club, sport of hobby waar het zich gezien voelt. Erkenning die je kind offline vindt, hoeft het minder online te zoeken.
• Kijk af en toe gewoon mee, laagdrempelig: welke filmpjes, accounts of memes gaan er rond? Dat hoeft geen controle te zijn maar het gaat om interesse tonen.
• Bespreek met andere ouders en de school wat er speelt. Veel ouders denken dat het alleen hún kind overkomt en dat is bijna nooit zo.

• Plotselinge interesse in extreme of provocerende content, symbolen of ‘shockhumor’.
• Steeds terugkerende opmerkingen over vrouwen, migranten of LHBTIQ+-personen, oppervlakkig als grap gebracht.
• Een kind dat zich terugtrekt uit gesprekken thuis, maar juist veel tijd in gesloten groepsapps of chatkanalen doorbrengt.

De meeste kinderen komen deze fase gewoon weer uit, zeker met ouders die geïnteresseerd blijven en niet meteen afkeuren. Het gaat niet om paniek, maar om aandacht: blijf in gesprek, blijf nieuwsgierig, en laat merken dat je kind ook thuis wordt gezien en gehoord. Heb je zorgen over wat je kind meemaakt? Neem gerust contact op met ons of de leerkracht/mentor, want samen sta je sterker.